ارس موزیک

بازگشت پناهی با قدرت

کارگردان سرشناس ایرانی، جعفر پناهی، پس از رهایی از زندان، با فیلمی جسورانه و سیاسی به صحنه بین‌المللی بازگشته است. فیلم او با عنوان It Was Just an Accident («یک تصادف ساده») در جشنواره کن ۲۰۲۵ شرکت کرد و موفق به کسب نخل طلای کن (Palme d’Or) شد.

این پیروزی برای پناهی معنای عمیقی دارد: نه فقط به‌عنوان جشن گرفتن هنرمندی که سال‌ها تحت فشار و ممنوعیت بوده، بلکه به‌عنوان نمادی از مقاومت خلاقانه در برابر سانسور. در سخنرانی‌اش، او به آزادی خلق آثار و بیان هنری اشاره کرد و این برد را به مردم ایران تقدیم کرد.

تولید فیلم در شرایط دشوار

پناهی این فیلم را بدون اجازه رسمی از مقامات ایرانی ساخته است؛

فیلم‌برداری «یک تصادف ساده» با تجهیزات محدود انجام شده — او در مصاحبه‌ای گفته است که تعداد زیادی از عوامل و دوربین‌ها در دو ماشین جمع شدند تا بتوانند به صورت مخفی کار کنند.

این سبک تولید زیرزمینی نشان‌دهنده اراده او برای بیان روایت‌هایی است که از تجربه شخصی‌اش ناشی شده‌اند.

مضمون فیلم

فیلم، در ظاهر یک تریلر انتقامی است: شخصیت محوری آن، وحید، مکانی را اداره می‌کند که در آن تعمیر خودرو انجام می‌شود. او متهم می‌شود که مردی با پا مصنوعی را تشخیص داده است — مردی که فکر می‌کند او همان شکنجه‌گر سابقش در زندان است.

وحید او را می‌رباید و همراه با چند نفر دیگر که ادعا می‌کنند شکنجه دیده‌اند، به جست‌وجوی هویت واقعی آن مرد می‌رود. داستان با تنش اخلاقی زیادی همراه است: آیا باید انتقام گرفت؟ آیا فراموشی امکان‌پذیر است؟ آیا بخشش راه‌حلی دارد؟

فیلم ترکیبی از طنز تلخ، لحظات سنگین روانی و یک جاده‌پیمایی تماتیک دارد که هم به گذشته وحشتناک اشاره می‌کند و هم به آینده امید — یا شاید ادامه درد.

استقبال بین‌المللی و نمایندگی اسکار

پس از موفقیت در کن، فیلم پناهی در سطح جهانی مورد توجه قرار گرفته است.

جالب‌تر این است که فرانسه این فیلم را به‌عنوان نماینده برای شرکت در بخش «بهترین فیلم بین‌المللی» اسکار انتخاب کرده است.

این انتخاب نشان می‌دهد که نه‌تنها از نظر هنری، بلکه از نظر سیاسی هم، «یک تصادف ساده» پیامی قوی دارد که فراتر از مرزهای ایران شنیده شده است.

اهمیت اجتماعی و هنری

• پناهی با این فیلم بار دیگر ثابت کرده که هنر می‌تواند صدای مقاومت باشد؛

• او با استفاده از تجربه شخصی‌اش (زندانی شدن، شکنجه، ممنوعیت ساخت فیلم) یک روایت اصیلی خلق کرده که برای بسیاری از کسانی که زیر فشار هستند، معنای واقعی «عفو» و «هویت» را به چالش می‌کشد؛

• این فیلم نه‌فقط سرگرم‌کننده است، بلکه تامل‌برانگیز؛ کاری که فیلمسازان بزرگ سیاسی گاهی نادیده می‌گیرند، پناهی به آن پرداخته است.